نظر من

داستان تکراری یک:

یک روز یک فارغ‌التحصیل MBA که کارشناسان معتقدند از مهمترین خصوصیاتش این است که هیچ کسب‌وکاری را به حال خودش رها نمی‌کند و همیشه در فکر پیشرفت است کنار ساحل ماهیگیری را دید که صبح چند تا ماهی گرفته و حالا نشسته بود برای خودش و هیچ غلط دیگری هم نمی‌کرد. آقای MBA پرسید چرا بیشتر ماهی نمی‌گیری و ماهیگیر گفت همین‌قدر برای خرج خانواده کافی است و بقیهء روز را با زن و بچه‌اش می‌گذراند و عصر هم با رفقایش می‌نشیند و شرابی می‌خورد و گیتاری می‌زند. آقای MBA که طبیعتاً از شنیدن این حجم از فرصتِ رشدِ هدررفته فشارش افتاده بود توضیح داد که ماهیگیر باید بیشتر کار کند و قایق بزرگتری بخرد و بعد چند قایق و بعد ناوگان و بعد شرکت و کارخانه و زنجیرهء توزیع و احتمالاً یک جایی هم چند دور سرمایه جذب کند و بالاخره بعد از پانزده بیست سال شرکت را بفروشد و میلیونر شود. ماهیگیر پرسید خب بعدش چه غلطی بکنم و آقای MBA گفت بعدش دیگر لازم نیست این‌همه کار کنی؛ می‌روی یک دهکدهء ساحلی، صبحها چند تا ماهی می‌گیری، بقیهء روز را با زن و بچه‌ات می‌گذرانی و عصر هم با رفقایت شراب می‌خوری و گیتار می‌زنی. ماهیگیر هم که ظاهراً نه MBA داشت و نه کارشناسان تا آن لحظه برایش توضیح داده بودند موفقیت دقیقاً چه شکلی است گفت خب مرتیکه من همین الان دارم همین کار را می‌کنم.

داستان تکراری دو:

شالان (Shallan) در کتابهای غول‌پیکر  Stormlight Archive  برندن سندرسون که ظاهراً یکی از شروط انتشارشان این است که بتوان با هر جلدشان یک نفر را از فاصلهء مناسب بیهوش کرد، از کودکی آن‌قدر بلا سرش آمده و آن‌قدر کارهای وحشتناک کرده که مغزش برای ادامهء همکاری تصمیم می‌گیرد بخشی از کارهایش را برون‌سپاری کند و برایش شخصیتهای دیگری می‌سازد: Veil که جاسوس و زرنگ و نترس است و کارهایی را می‌کند که شالان جرأتش را ندارد، و Radiant که محکم و باوقار و مسئول است و تقریباً همان آدمی است که شالان فکر می‌کند یک آدم سالم و محترم باید باشد؛ و خود شالان هم وسط این هیئت‌مدیره مانده که نقاشی کند و شوخی کند و تا حد امکان یادش نیاید در کودکی مادر و پدرش را کشته و حتی  یک همزاد دیگر داشته که پیوندش را با او شکسته است. مشکل اینجاست که چیزی که اول یک مکانیسم دفاعی نسبتاً کارآمد بوده کم‌کم تبدیل می‌شود به سه نفر که نوبتی کنترل یک بدن را می‌گیرند و خاطرات را هم از هم مخفی می‌کنند و تازه شخصیت چهارمی به نام Formless هم پشت در منتظر است که اگر جا شد وارد شود. سرانجام در جلد چهارم، وقتی دیگر تقریباً هیچ کُمُدی برای قایم کردن اسکلتهای گذشته باقی نمانده، شالان مجبور می‌شود به جای ساختن یک آدم جدید برای تحمل هر حقیقت ناخوشایند، قبول کند که همهء این آدمها خودش هستند و کارهایی که کرده هم مال خودش است؛ Veil که اساساً برای محافظت از او در برابر همین خاطرات ساخته شده بود وظیفه‌اش را تمام‌شده می‌بیند و دوباره در شالان ادغام می‌شود و خاطرات و توانایی‌هایش را با خودش برمی‌گرداند. Radiant در آن مرحله هنوز کاملاً ادغام نمی‌شود، بنابراین پایان ماجرا آن‌قدر تمیز نیست که کارشناسان معتقدند برای درمان در یک رمان فانتزی مناسب می‌باشد، ولی برای اولین بار شالان به جای اینکه هر قسمت غیرقابل‌تحمل خودش را به یک نفر دیگر تحویل بدهد شروع می‌کند به قبول کردن اینکه همه‌شان، با تمام ترس و گناه و توانایی‌هایشان، یک نفرند: خودش.

نظر من:

داشتم زیر نوشتهء دزیره که خودش نظری بود در مورد نوشتهء‌ عادل نظر می نوشتم دیدم زیادی دارم حرف می زنم زیر نوشته های بقیه. من قبلاً تجربهء‌ نوشتن با اسم مستعار داشته ام که آن اسم به نظر خودم قرار بود درگیر هیچ قید و بند و ممیزی نباشد و هر چه دلش می خواهد بگوید و برود و نظر بقیه به هیچ جایش نباشد. مدت کوتاهی همینطور هم بود و اسم مستعار هر چه دلش خواست نوشت و در نظرهای دیگران تشویق شد و آفرین گرفت وهمه چیز خوب پیش می رفت. تقریبا از هفتهء سوم من متوجه شدم که این اسم مستعار برای خودش آدمی شده و شخصیت خودش را دارد و نه تنهادیگر حاضر نیست هر چیزی من دلم می خواهد را بنویسد بلکه گاهی یک نظرهایی دارد یا حرفهایی می زند که منِ واقعی کلاً با او مخالفم ولی طرفداران این آدم مستعار از او انتظار داشتند چنین آدمی باشد و چنان حرفهایی بزند. ای بابا.

داستان آقای ام بی ای و ماهیگیر همیشه برای من تداعی فرق خواستن است با بودن. ماهیگیر و آقای MBA هر دو یک ایده آل مشترک دارند برای زندگی - آقای MBAهم آنرا می خواهد و هم همهء چیزهای دیگر را ولی ماهیگیر فقط آنرا می خواهد و هیچ چیز دیگر را - و ماهیگیر در لحظه همان ایده آلی هست که شاید آقای MBA بعد از سالها به آن برسد یا نرسد.

چقدر مزخرف گفتم برای اینکه بگویم این اسم مستعار با اینکه به نظر ایدهء جالبی است من را به آن جایی که می خواستم نرساند. آزاد بودن و خودم بودن و همهء خودم را قبول کردن و شکستن چارچوبهای اجتماعی سهل ممتنع است و خواستنش با زندگی کردنش خیلی فاصله دارد.